Ιερός Ναός Υπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιωτίσσης, Αγίου Βλασίου επισκόπου Σεβαστίας και Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστης

Ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Κέρκυρας, γνωστός και ως Ναός της Παναγίας Σπηλαιώτισσας, αποτελεί τον καθεδρικό ναό της Ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων. Βρίσκεται στο κέντρο της παλιάς πόλης της Κέρκυρας, στην οδό Μητροπόλεως, κοντά στον περίφημο ναό του Αγίου Σπυρίδωνα.

Ιστορία και ίδρυση

Ο ναός χτίστηκε το 1577 στα ερείπια ενός αρχαίου ναού, αφιερωμένου αρχικά στον Άγιο Βλάσιο. Η σημερινή του μορφή προέκυψε από τη συνένωση δύο παλαιότερων ναών, εκείνου του Αγίου Βλασίου και εκείνου της Υπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιώτισσας, με δαπάνη ευγενών και εύπορων Κερκυραίων της εποχής, όπως αναφέρει σχετική πηγή για τον ναό αυτό. Ο ναός καθιερώθηκε ως Πρωτοπαπαδικός το 1712, ενώ ορίστηκε επίσημα ως Μητροπολιτικός Ναός το 1841. Η προσωνυμία «Σπηλαιώτισσα» προέρχεται από ένα παρακείμενο σπήλαιο, από το οποίο πήρε το όνομά της και η ευρύτερη περιοχή, γνωστή ως «Σπηλιά». Τον 18ο αιώνα ο ναός ανακατασκευάστηκε σε μορφή μπαρόκ.

Αρχιτεκτονική

Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική επτανησιακού τύπου, με στοιχεία αναγεννησιακού ύφους στην εξωτερική της όψη. Χαρακτηριστικό στοιχείο της πρόσοψης είναι τα δύο μεγάλα τοξωτά παράθυρα και ο κυκλικός φεγγίτης με ιδιαίτερη διακόσμηση. Στο ιερό βήμα σώζονται αποσπασματικά μεταβυζαντινές τοιχογραφίες.

Ιερά κειμήλια

Ο ναός φιλοξενεί σημαντικά ιερά κειμήλια της Ορθοδοξίας:

  • Την εικόνα της Παναγίας Σπηλιώτισσας
  • Το σκήνωμα της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστας, Αυτοκράτειρας του Βυζαντίου, η οποία μεταφέρθηκε από την Κωνσταντινούπολη στην Κέρκυρα το 1460 και φυλάσσεται σε ασημένια λάρνακα. Η Αγία Θεοδώρα υπήρξε γνωστή για την υπεράσπιση των εικόνων κατά την περίοδο της Εικονομαχίας.
  • Την αμφιπρόσωπη εικόνα της Παναγίας της Δημοσιάνας
  • Σειρά φορητών εικόνων έργων σημαντικών Κρητικών και Επτανήσιων ζωγράφων, καθώς και βυζαντινό τέμπλο

 

Ο Μητροπολιτικός Ναός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία της Κέρκυρας, στενά συνδεδεμένο με την πνευματική ζωή του νησιού και σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες.