Ὁ Χριστός καί ὁ νόμος
«Ἀδελφοί», μᾶς λέει σήμερα ὁ ἀπόστολος Παῦλος, «ἐπειδή γνωρίζουμε ὅτι ὁ ἄνθρωπος δέν δικαιώνεται ἀπό τά ἔργα τοῦ νόμου, παρά μόνο μέσῳ τῆς πίστεως στόν Ἰησοῦ Χριστό, καί ἐμεῖς πιστέψαμε στόν Χριστό Ἰησοῦ, γιά νά δικαιωθοῦμε ἀπό τήν πίστη στόν Χριστό καί ὄχι ἀπό τά ἔργα τοῦ νόμου· διότι ἀπό τά ἔργα τοῦ νόμου δέν θά δικαιωθεῖ κανένας ἄνθρωπος». Τό δίλημμα ἄν πρέπει νά ἐφαρμόζεται ὁ Μωσαϊκός νόμος ἤ ὄχι, εἶχε τεθεῖ ἀπό κάποιους ἐξ Ἰουδαίων χριστιανούς, μέ ἀποτέλεσμα νά δημιουργηθεῖ ἔριδα στήν ἐκκλησία τῆς Γαλατίας. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐξηγεῖ ὅτι ἄν πρέπει νά τηρηθεῖ ἔστω καί μία διάταξη τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου, τότε θά πρέπει νά τηρηθοῦν ὅλες· ἄν πάλι δέν τηρηθεῖ μία, αὐτό συνιστᾶ παράβαση τοῦ νόμου. Ὅμως, τά ἔργα τοῦ νόμου δέν δικαιώνουν τόν ἄνθρωπο, ἀλλά ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος ἔλυσε τούς ἀνθρώπους ἀπό τά δεσμά τοῦ νόμου καί μᾶς λύτρωσε ἀπό τήν καταδίκη πού προκαλοῦσε ἡ μή τήρησή του.
Τήν ὑπεροχή τοῦ Χριστοῦ ἔναντι τοῦ νόμου, τήν περιγράφει μέ ἁπλό καί συγκλονιστικό τρόπο ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης: «ὅτι ὁ νόμος διά Μωϋσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καί ἡ ἀλήθεια διά Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο» [1]· ὁ νόμος ἦταν ἡ σκιά, ὁ παιδαγωγός πού προετοίμαζε τόν κόσμο νά δεχτεῖ τόν Χριστό, ὁ ὁποῖος εἶναι «τό φῶς τό ἀληθινόν, ὅ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον, ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον» [2]. Δέν ἔχει, ἑπομένως, ἀνάγκη ὁ Χριστός τούς τύπους καί τίς θυσίες τοῦ νόμου γιά νά μᾶς σώσει, ἀφοῦ μέ τήν σταυρική του αὐτοθυσία καί τήν Ἀνάστασή του προσέφερε ἅπαξ καί στό διηνεκές τό σῶμα του καί τό αἷμα του «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καί εἰς ζωήν αἰώνιον».
«Ἐάν ὅμως», συνεχίζει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, «ἐνῶ ζητοῦμε νά δικαιωθοῦμε ἐν Χριστῷ, βρεθήκαμε καί ἐμεῖς οἱ ἴδιοι νά εἴμαστε ἁμαρτωλοί, ἄραγε ὁ Χριστός εἶναι ὑπηρέτης τῆς ἁμαρτίας; Ποτέ νά μή γίνει αὐτό! Διότι, ἄν αὐτά πού γκρέμισα, τά ἴδια πάλι οἰκοδομῶ, καθιστῶ ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό μου παραβάτη». Δέν εἶναι δυνατόν, μᾶς λέει, ὁ Χριστός πού μᾶς ἀπάλλαξε ἀπό τόν νόμο, νά μᾶς ὁδηγεῖ στήν ἁμαρτία, δηλαδή στήν παράβαση τοῦ νόμου. Γιατί, ὅπως μᾶς λέει σέ ἄλλο σημεῖο, «ἐν γάρ Χριστῷ Ἰησοῦ οὔτε περιτομή τι ἰσχύει οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλά πίστις δι᾿ ἀγάπης ἐνεργουμένη» [3]. Ἀντιθέτως, ἄν ἐνῶ ἄφησα πίσω μου τά ἔργα τοῦ νόμου καί γεύτηκα τήν χάρη καί τήν ἀπολύτρωση τοῦ Χριστοῦ, ἐπιστρέψω πάλι στά προηγούμενα, τότε παράβαση εἶναι ἡ τήρηση τοῦ νόμου.
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἐπεκτείνουν τό νόημα τῆς τελευταίας φράσης στήν ζωή κάθε χριστιανοῦ. Κατά τό βάπτισμά μας, ἀποκηρύξαμε τόν Σατανᾶ καί τά ἔργα του, δηλαδή τόν ἐγωισμό, τήν ἀνυπακοή στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, τήν κάθε εἴδους ἁμαρτία πού λερώνει τήν ψυχή καί τό σῶμα μας. Καί συνταχτήκαμε μέ τόν Χριστό, προκρίναμε δηλαδή καί δώσαμε ὑπόσχεση νά τηροῦμε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, νά καλλιεργοῦμε τίς ἀρετές καί νά πράττουμε τά καλά ἔργα, πού πηγάζουν ἀπό τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό καί πρός τόν πλησίον. Ἄν λοιπόν γκρεμίσαμε τά εἴδωλα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ ἐγωισμοῦ, τοῦ θυμοῦ, τῆς μνησικακίας, τῆς ἀκαθαρσίας, τῆς κακῆς ἐπιθυμίας καί κυρίως «τὴν πλεονεξίαν ἥτις ἐστίν εἰδωλολατρία» [4], ἡ ἐπιστροφή σέ αὐτά συνιστᾶ ἀθέτηση τῶν ὑποσχέσεών μας, παράβαση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ καί ἐκδιώκει τήν χάρη καί τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.
Ἀσφαλῶς, εἶναι ἀνθρώπινο κάποιες φορές νά πέφτουμε καί ἐνῶ ἄλλα θέλουμε, νά πράττουμε τά ἀντίθετα. Γι’ αὐτό εἶναι ἀνάγκη νά ἐπιτηροῦμε μέ σύνεση τούς λογισμούς καί τίς σκέψεις μας, νά ἀποφεύγουμε τούς περισπασμούς καί κάθε βλαβερή ἤ περιττή ἐπιθυμία, νά ἀφιερώνουμε ὅσο περισσότερο χρόνο μποροῦμε στήν προσευχή καί στήν μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί νά ἀσχολούμαστε μέ τήν καλλιέργεια τῶν ἀρετῶν καί μέ ἔργα ἀγάπης. Ἄν πάλι τύχει νά πέσουμε, νά προστρέχουμε μέ ταπείνωση στήν ἱερά Ἐξομολόγηση, ἐκζητῶντας τήν χάρη καί το ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Καί κυρίως, νά μεταλαμβάνουμε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων, ὅπου ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός προσφέρει τό σῶμα του καί τό αἷμα του, τήν πνευματική τροφή πού μᾶς θεραπεύει ἀπό τόν πυρετό τῆς ἁμαρτίας, φωτίζει καί ἁγιάζει τήν ὕπαρξή μας καί μᾶς ἑνώνει μέ τήν ὄντως ζωή. Ἀμήν.