Αγαπητοί μου πατέρες και αδελφοί,

Με τη χάρη του Τριαδικού Θεού και τις πρεσβείες του προστάτου και πολιούχου του τόπου μας Αγίου και Θαυματουργού Σπυρίδωνος συνήλθαμε σήμερον επί το αυτό στο ένατο ιερατικό μας Συνέδριο. Παρήλθαν σχεδόν δύο χρόνια από τη στιγμή κατά την οποία η πατρίδα μας εισήλθε στην μεγάλη αυτή οικονομική και πνευματική κρίση και διέξοδος δεν φαίνεται στον ορίζοντα, παρά τις μεγάλες θυσίες στις οποίες έχει υποβληθεί ο λαός μας. Αυτές τις θυσίες συν-υφίσταται και η Εκκλησία μας. Είναι δεδομένη η μεγάλη φορολόγηση της ελάχιστης περιουσίας που μας έχει απομείνει. Περίπου το 35 % των εισοδημάτων πηγαίνει στο κράτος. Κι ενώ αυτό συμβαίνει, έχουμε να αντιμετωπίσουμε την θηριώδη προπαγάνδα παραγόντων και παραγοντίσκων, σε ευρύτερο, αλλά και σε τοπικό επίπεδο, οι οποίοι δεν αναγνωρίζουν την ανεπάρκειά τους, την ανικανότητά τους να εμπνεύσουν, ενίοτε και την συνέχιση μιας ζωής χωρίς μέτρο και συναίσθηση της κρίσεως, αλλά στρέφονται λαϊκίστικα και δημαγωγικά εναντίον της Εκκλησίας. Ακόμη, άμεση συνέπεια της κρίσεως αυτής είναι η άρνηση της Πολιτείας να τηρήσει την συμβατική της υποχρέωση να διορίζει και να μισθοδοτεί τον ιερό κλήρο, εις αντάλλαγμα της περιουσίας της Εκκλησίας την οποία υφάρπαξε η απαλλοτρίωσε. Μόνος ένας κληρικός θα διοριστεί εντός του 2011 στην Μητρόπολή μας και πρέπει να είμαστε αποφασισμένοι ότι θα ματώνουμε στο εξής για αυτόν τον έστω και έναν που θα έχει αυτό το δικαίωμα. Τα προβλήματά μας όμως δεν είναι μόνο αυτά. Είναι το πως θα μπορέσουμε να συμβάλουμε στην ανακούφιση της κρίσεως, δια της αγάπης και της φιλανθρωπίας, κυρίως όμως πως να εμπνεύσουμε το λαό μας, ώστε να μπορεί να πορευθεί προς μία άλλη κατεύθυνση. Να βιώσει δηλαδή αυτό το οποίο είναι η πεμπτουσία του πνευματικού μηνύματος της πίστεως: την μετάνοια.

Μέσο για την μετάνοια είναι ένα: ο λόγος. Σ’ αυτό το σημείο πολύς κόσμος, ίσως και αρκετοί από εμάς, θα μπορούσαν να ισχυριστούνε: «Κουραστήκαμε από λόγια. Θέλουμε έργα». Για να φθάσουμε όμως στα έργα, χρειάζεται έμπνευση. Και η έμπνευση δεν είναι απλώς ωραία ιδέα η παρακίνηση προς δράση. Έμπνευση, πνεύση καλού λογισμού δηλαδή στον νου του ανθρώπου, δίδει μόνο η παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Και το Άγιο Πνεύμα στη ζωή της Εκκλησίας φωτίζει τους ανθρώπους και τους οδηγεί στον λόγο, στην διακήρυξη της αληθείας. Περισσότερο παρά ποτέ έχουμε ανάγκη και εμείς οι ποιμένες, αλλά και ο πιστός λαός του Θεού να αναβαπτιζόμαστε στην πνευματικά κείμενα και την ιστορία της Εκκλησίας. Για να παραδειγματιζόμαστε και να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας.

Η γενέθλιος εν Ιστορία ημέρα της Εκκλησίας μας υπήρξε η ημέρα της Πεντηκοστής. Αξίζει να επισημάνουμε ορισμένες λεπτομέρειες αυτής της ημέρας, για να θυμηθούμε πως ξεκίνησε η Εκκλησία να δρα σε ένα περιβάλλον αντιστοίχου ηθικής και πνευματικής κρίσεως, όπου κυριαρχούσε η ανελευθερία των παθών, η διαφθορά του βίου, οι φιλοσοφικές ιδέες που δεν λύτρωναν από τον θάνατο, η παγκοσμιοποίηση της Ρώμης, ο έλεγχος της ζωής του κόσμου τόσο οικονομικά, όσο και δια των όπλων.

Διαβάζουμε λοιπόν στις Πράξεις των Αποστόλων: «επλήσθησαν άπαντες Πνεύματος αγίου, και ήρξαντο λαλείν ετέραις γλώσσαις καθώς το Πνεύμα εδίδου αυτοίς αποφθέγγεσθαι» (κεφ. 2,4). Το Άγιο Πνεύμα εκάθισε πάνω από τους Αποστόλους με την μορφή πυρίνων γλωσσών. Και καρπός αυτής της παρουσίας ήταν το να αρχίσουν να μιλούν στους ανθρώπους. Στην απορία του πλήθους που συγκεντρώθηκε, πως ήταν δυνατόν να ακούει ο καθένας στη γλώσσα του τα σχετικά με τον Χριστό, ο Πέτρος επισημαίνει τα εξής: «και έσται εν ταις εσχάταις ημέραις, λέγει ο Θεός, εκχεώ από του Πνεύματός μου επί πάσαν σάρκα, και προφητεύσουσιν οι υιοί υμών και αι θυγατέρες υμών, και οι νεανίσκοι υμών οράσεις όψονται, και οι πρεσβύτεροι υμών ενύπνια ενυπνιασθήσονται· και γε επί τους δούλους μου και επί τας δούλας μου εν ταις ημέραις εκείναις εκχεώ από του Πνεύματός μου, και προφητεύσουσι» (κεφ. 2, 17-18). Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, κατά τον Απόστολο Πέτρο, έχει να κάνει με την προφητεία, δηλαδή την διακήρυξη από όσους θα πιστέψουν του λόγου του Θεού. Μ’ αυτήν την προφητεία, με την μαρτυρία περί του Θεού, βαπτίσθηκαν εκείνη την ημέρα τρεις χιλιάδες άνθρωποι: «οι μεν ουν ασμένως αποδεξάμενοι τον λόγον αυτού εβαπτίσθησαν, και προσετέθησαν τη ημέρα εκείνη ψυχαί ωσεί τρισχίλιαι» (κεφ. 2, 41). Και όχι μόνο αυτό. «Ήσαν δε προσκαρτερούντες τη διδαχή των αποστόλων και τη κοινωνία και τη κλάσει του άρτου και ταις προσευχαίς» (κεφ. 2, 42). Δεν βαπτίστηκαν μόνο, αλλά περίμεναν με ανυπομονησία να ακούσουν τον λόγο των Αποστόλων, όπως επίσης και να συναντηθούν μεταξύ τους, για να μεταλάβουν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και να προσευχηθούν.

Τα σημεία λοιπόν αυτά αποτελούν υπόμνηση στον καθέναν μας για την αποστολή την οποία μας έχει αναθέσει η Εκκλησία μας. Οι πρώτοι χριστιανοί και βαπτίσθηκαν, αλλά και άλλαξαν τον κόσμο, ακόμη και δια του αίματος του μαρτυρίου τους, χάρις στον λόγο. Οι Απόστολοι ευαγγελίσθηκαν την σωτηρία δια του Κυρίου και αυτός ο ευαγγελισμός δεν έγινε κάνοντας ελεημοσύνη η τελώντας μόνο την Θεία Ευχαριστία. Ξεκίνησε από την προσφορά του λόγου του Θεού, κατά την προτροπή του ιδίου του Κυρίου μας: «μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν» (Ματθ. 28, 19-20).

Στην εποχή λοιπόν της κρίσεως καλούμαστε να υπερβούμε δημαγωγικές θεωρήσεις ότι χρειάζονται μόνο χρήματα, φιλανθρωπία και έργα. Ο άνθρωπος σώζεται δια της πλήρους εντάξεώς του στη ζωή της Εκκλησίας, όχι μόνο δια της καλύψεως των υλικών του αναγκών. Και ο λόγος αποτελεί τρόπο κατηχήσεως, αλλά και καταρτίσεως του χριστιανού. Και εδώ έγκειται η ευθύνη μας. Να καταρτιζόμαστε και να καταρτίζουμε. Να μελετούμε για να ξεδιψούμε πνευματικά και να βοηθούμε και τους άλλους ανθρώπους, το ποίμνιό μας, να βρίσκει νόημα στη ζωή του δια της πίστεως.

Η φράση του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων «ήσαν προσκαρτερούντες», η οποία αναφέρεται στο λαό του Θεού, υποδηλώνει μία μεγάλη αλήθεια. Ότι τότε υπήρχε ένας ενθουσιασμός για την πίστη. Παρά τα προβλήματα και την κρίση την οποία βίωναν οι άνθρωποι, διψούσαν για να ακούσουν την αλήθεια. Αυτή η δίψα δυστυχώς φαίνεται να απουσιάζει σήμερα. Οι άνθρωποι δεν έρχονται στην πλειονοψηφία τους στους ναούς, ενώ τον χρόνο τους τον σπαταλούν στην τηλεόραση και στις βιοτικές μέριμνες. Μήπως όμως χρειάζεται να κάνουμε εντονότερη αυτοκριτική; Τι άραγε τους προσφέρουμε όταν έρχονται, έστω τις λίγες φορές το χρόνο στην ενορία μας; Ακούνε λόγο Θεού η ηθικολογικές προτροπές και φλυαρίες; Πως αντιμετωπίζουμε τα μεγάλα γεγονότα της ζωής, όπως την βάπτιση, τον γάμο και ιδίως τον θάνατο; Είμαστε σε θέση να μιλήσουμε για την διδασκαλία της πίστεως, αλλά και τους πνευματικούς προβληματισμούς που γεννώνται μέσα στη ζωή των ανθρώπων; Τι άραγε έχουμε να τους πούμε για την κρίση, την οποία διερχόμαστε; Μήπως έχουμε επαναπαυτεί στον διορισμό μας και στο ότι έχουμε καλύψει τις βιοτικές μας ανάγκες, έστω και χωρίς άνεση; Ας μην είμαστε όμως και τόσο βέβαιοι ότι αυτό θα συνεχίσει να υφίσταται.

Προβληματιζόμαστε και εμείς για την όλη κατάσταση. Θεωρήσαμε λοιπόν απαραίτητο να αφιερώσουμε το φετινό ιερατικό μας συνέδριο στον τρόπο και το περιεχόμενο της κηρύξεως του λόγου του Θεού στην εποχή μας. Ζητήσαμε από τον αγαπητό αδελφό και συλλειτουργό Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ, πεπειραμένο και ιδιαιτέρως κατηρτισμένο συνεπίσκοπο και κήρυκα του λόγου του Θεού, να μας παρουσιάσει το πως μπορούμε να διακονήσουμε τον λόγο του Θεού στην λατρεία της Εκκλησίας.  Από τον εκλεκτό καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Νικόλαο Ξιώνη, να μας μιλήσει για το θεολογικό και πνευματικό υπόβαθρο που πρέπει να έχει το κήρυγμα και από τον Γενικό Αρχιερατικό μας Επίτροπο π. Θεμιστοκλή Μουρτζανό, να μας μιλήσει για το πως μπορούμε να προσφέρουμε τον λόγο του Θεού στην κατήχηση και την καθημερινότητα των ανθρώπων. Και τους τρεις εισηγητές ευχαριστώ ολοκαρδίως.

Σκοπεύουμε να οργανώσουμε κατά την διάρκεια του χρόνου Ιερατικό Σεμινάριο για τους νεώτερους εξ υμών, με περαιτέρω πρακτική ανάπτυξη του τρόπου και του περιεχομένου του κηρύγματος. Ναι, η σκυτάλη πρέπει να περάσει σε σας τους νεώτερους και οφείλετε να μην αρκείσθε μόνο σε ο,τι έτοιμο κηρυκτικά σας από την Ιερά Μητρόπολη, αλλά να αγωνίζσθε για την κατάρτισή σας, για να προσπαθήσετε να κάνετε τους ανθρώπους, οι οποίοι είναι ολοφάνερο ότι δεν έχουν άλλη διέξοδο στα αδιέξοδα της κρίσεως, να διψάσουν για τον Λόγο του Θεού και να οδηγηθούν «εις καιρόν σωτηρίας». Αυτό ισχύει βεβαίως και για τους μεγαλυτέρους εξ  υμών. Άλλωστε, «ο λόγος του Θεού ου δέδεται» (Β’ Τιμ. 2,9) , αλλά είναι στις κύριες συνισταμένες της αποστολής να τον διακονούμε.

Κλείνοντας τις σκέψεις αυτές θα ήθελα και πάλι να ζητήσω από τον καθέναν σας και κατ’ αυτήν την ιεραποστολική χρονιά να επιστρέψουμε στην προσπάθεια για προσωπικό καταρτισμό και οικοδομή μας. Να μελετήσουμε. Να αξιοποιήσουμε κάθε πνευματικό μέσο, ακόμη και της συγχρόνου τεχνολογίας, για να βρούμε τον λόγο της αληθείας. Εμείς, ενώ ορθοτομούμε αυτόν τον λόγο, φαίνεται ενίοτε ότι δεν εντρυφούμε σ’ αυτόν. Ζητώ και από τους ιεροκήρυκες να οργανώσουν κατά τόπους ιερατικές συνάξεις προγραμματισμένα, στις οποίες να συνδράμουν έτι συστηματικότερα στην κατάρτιση των πατέρων. Ας αποτελέσει και η φετινή ιεραποστολική χρονιά εκ νέου αφετηρία αφυπνίσεως, αγιασμού και αγώνα για τον επανευαγγελισμό του λαού μας. Η Ιερά Μητρόπολις και ο Επίσκοπος είναι κοντά σας. Και ας γνωρίζουμε ότι ο τελευταίος λόγος του Κυρίου πριν την Ανάληψή Του «ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμι πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος» (Ματθ. 28, 21) αποτελεί την ελπίδα, την χαρά και την παρηγοριά μας στην εποχή της κρίσεως. Καλή ιεραποστολική χρονιά και καλή φώτιση!

Κέρκυρα, 15 Σεπτεμβρίου 2011