Στη γλώσσα της Εκκλησίας μας οι ημέρες που διανύουμε ονομάζονται Δωδεκαήμερο. Το Δωδεκαήμερο ξεκινά με τη Γιορτή των Χριστουγέννων και κλείνει με την μεγάλη εορτή των Θεοφανίων ή Επιφανίων του Κυρίου. Όλες οι γιορτές συνδέονται με λαογραφικά έθιμα, καρπό της λαϊκής ευσέβειας και της προσήλωσης του λαού μας στην ορθόδοξη παράδοση και απόδειξη της σχέσης που έχει η Εκκλησία με την ζωή των ανθρώπων. Ωστόσο σε όλες τις εορτές του Δωδεκαημέρου, αλλά ιδίως αυτήν των Θεοφανίων, χρειάζεται να θεωρήσουμε και το βαθύτερο νόημα της εορτής, συνδέοντάς την ουσιαστικότερα με την σύγχρονη πραγματικότητα.
Στα Θεοφάνια έχουμε την επί γης φανέρωση του Τριαδικού Θεού. Ο Χριστός βαπτίζεται, ο Πατήρ αναφωνεί εκ του ουρανού «ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ευδόκησα» και το Άγιο Πνεύμα αγιάζει τα ύδατα «ωσεί περιστερά». Ο ίδιος ο Θεός μας αποκαλύπτεται ως Τριάδα και αυτό αποτελεί κορυφαίο γεγονός εορτής στη ζωή μας.
Ο Θεός είναι Τριαδικός, αλλά και μοναδικός. Είναι τρία ξεχωριστά πρόσωπα, με τις δικές τους ιδιότητες και το δικό τους όνομα, αλλά ταυτόχρονα είναι μία ουσία και φύση. Έτσι έκαμε κι εμάς τους ανθρώπους. Όλοι έχουμε διαφορετικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες, σωματικές και ψυχικές. Κανείς μας δεν είναι όμοιος με τον άλλο. Όλοι όμως ανήκουμε στο ανθρώπινο γένος, είμαστε της αυτής φύσης και ουσίας. Γεννιόμαστε ίδια, τρεφόμαστε ίδια, κάμουμε οικογένεια ίδια, πεθαίνουμε ίδια.
Αυτό σημαίνει ότι είμαστε εικόνες του Θεού. Όπως τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος περιχωρούνται το ένα στο άλλο, εν αγάπη και εν ελευθερία, χωρίς να χάνουν την ιδιοπροσωπία τους, να παύουν να είναι δηλαδή ξεχωριστά πρόσωπα, έτσι κι εμείς οι άνθρωποι καλούμαστε από τον Επιφανέντα Θεό να περιχωρούμαστε, να κοινωνούμε ο ένας τον άλλο, εν ελευθερία και αγάπη, χωρίς να χάνουμε την ιδιοπροσωπία μας!
Και τούτο έχει μεγάλη σημασία, ιδίως στην εποχή μας. Ο άνθρωπος, παρασυρμένος από τους διάφορους θεσμούς και τρόπους που ο παγκοσμιοποιημένος πολιτισμός επιβάλλει, ξεχνά ότι είναι διαφορετικός. Γίνεται ομοιόμορφος και χάνει την προσωπικότητά του. Πορεύεται όχι μαζί με τους άλλους, αλλά ίδιος με τους άλλους, χωρίς να θέλει να διαφέρει. Διακατέχεται από μία τάση ταύτισης με τον κόσμο, χωρίς να συνειδητοποιεί ότι είναι μοναδικής αξίας εικόνα Θεού.
Ο Επιφανείς Τριαδικός Θεός μας καλεί να κατανοήσουμε ότι χρειάζεται να προσφέρουμε αγάπη στον άλλο, αλλά ταυτόχρονα να πορευόμαστε με ελευθερία, αναζητώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας που δίνουν πραγματικό νόημα στη ζωή μας.
Αυτό άλλωστε έφερε ο Χριστός στον κόσμο. Τον σεβασμό στην μοναδική προσωπικότητα του καθενός, την θυσία και την δωρεάν σωτηρία για τον καθένα προσωπικά. Και μ’ αυτό τον τρόπο πορεύεται η Εκκλησία ανά τους αιώνες. Διακρίνοντας στον καθένα τα χαρίσματά του, αλλά και ζητώντας την κοινωνία με τον άλλο, μέσα από την αγάπη. Αυτό αποτελεί και την πραγματική μίμηση του Χριστού.
Όμως η Επιφάνεια του Θεού φέρει και ένα άλλο στοιχείο, το Φως. Ο Τριαδικός Θεός ως Φως λάμπει εν τω κόσμω και φωτίζει τον καθέναν από μας. Αγιάζει όλη την κτίση, τα ύδατα, τον ποταμό, την θάλασσα, τα πάντα, δείχνοντας τον πραγματικό σκοπό της Δημιουργίας, που δεν είναι άλλος από τον Φωτισμό και τον Αγιασμό της. Γι’ αυτό τελούμε τον Μέγα Αγιασμό, ρίχνοντας τον Σταυρό του Κυρίου στα ύδατα, για να δείξουμε συμβολικά την πίστη μας στο Φως και την αξία της κτίσης και του ανθρώπου. Και είναι η κατάδυση του Σταυρού μια σιωπηλή υπόμνηση σε όλους, ότι ο κόσμος δεν αγιάζεται με λόγια, αλλά με την αγάπη και την θυσία που ο Σταυρός του Κυρίου φέρει.
Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, έχουμε ανάγκη το Αληθινόν Φως που είναι ο Χριστός. Ζούμε σε έναν κόσμο «εσκοτισμένο» από την αμαρτία και την αδικία. Εργαζόμαστε με υπερβολικό άγχος και ασταμάτητα, για να διασκεδάζουμε άμετρα και να συνεχίζεται η ζωή μας μέσα στην φιλαυτία και την φιληδονία. Ταυτίζουμε την επιτυχία με κάθε μέσο υλικό και αγνοούμε την εσώτερη ανάγκη μας για λάμψη και πνευματική ανάταση.
Το Φως είναι απαραίτητο για την ζωή. Θερμαίνει, καρπογονεί στον κόσμο, δίδει χαρά, βοηθά στην κοινωνία των ανθρώπων. Το πνευματικό άκτιστο Φως που ο Τριαδικός Θεός στο πρόσωπο του Χριστού προσφέρει στον κόσμο δίδει μιαν άλλη ζωή, την εσωτερική, την χαρά της καρδιάς, την δύναμη της αγάπης, την αίσθηση της ελευθερίας από τα πάθη, αλλά και από ό,τι μας χωρίζει από τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Και η καρδιά που είναι φωτισμένη δεν μπορεί παρά να είναι και ευτυχισμένη, ακριβώς διότι μέσα της κατοικεί ο Θεός.
Έχουμε λοιπόν σήμερα την ανάγκη μιας Επιφάνειας στη ζωή μας. Και η Επιφάνεια του Θεού είναι προσωπική στον καθέναν μας. Αρκεί να αναζητούμε το Φως και τον Αγιασμό. Αρκεί να συνειδητοποιούμε πόσο σπουδαίο είναι το φωτισμένο ανθρώπινο πρόσωπο και πόσο αξίζει κανείς να αγωνιστεί πνευματικά για να βιώσει τον Τριαδικό Θεό, εν ελευθερία και αγάπη, στο πρόσωπο των Άλλων. Και τότε η κτίση θα αγιάζεται, αλλά και η ύπαρξή μας θα πλημμυρίζει από το Φως του προσώπου του Χριστού, του Επιφανέντος Θεού.